Ερχόμαστε σε έναν κόσμο, ο οποίος προηγείται της ύπαρξης μας και είναι φτιαγμένος με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Αποτελείται από έννοιες, θεσμούς και αξίες ή διαφορετικά, από ένα σύνολο ορισμένων σημαινόντων, το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαμόρφωση της ψυχική μας δομής. Μαθαίνουμε να ζούμε και να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις της πραγματικότητας. Εφευρίσκουμε τρόπους που συχνά πετυχαίνουν και όλα μοιάζουν μια χαρά. 

Μπορεί να συμβεί όμως, αυτό που δημιουργήσαμε να αποδειχθεί μη αρκετό ή ότι δεν ήταν ποτέ. Υπό την επίδραση μιας σημαίνουσας κατάστασης ή ενός ισχυρού ερεθίσματος η παλιά δομή να πάψει να λειτουργεί και να αναδυθεί έντονη δυσλειτουργία, σχεδόν αφόρητη.

Ίσως η κατάσταση αυτή να αποτελεί ευχής έργον, καθώς προκύπτουν νέα ερωτήματα: “ποιος είμαι;”, “τι πραγματικά θέλω;” και η ανάγκη υποκειμενικοποίησης.

Στον έτοιμο κόσμο, της λεγόμενης μοναδικής αλήθειας, κοινής για όλους, μια οντότητα που δημιουργήθηκε καθ’ εικόνα κάποιου άλλου, εξυπηρετεί μόνο ώστε ο κόσμος αυτός να λειτουργεί. Το υποκείμενο όχι.

Παρά την εξέλιξη της επιστήμης (και της φαρμακολογίας), ο άνθρωπος δεν μπορεί να έρθει εύκολα σε επαφή με τον εαυτό του.

Όπως γράφει η Elisabeth Roudinesco: “Μπορούν τα φάρμακα να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τον ψυχικό πόνο; Μπορούμε να ιατρέψουμε την νεύρωση με χάπια; Ο θάνατος, το πάθος, η σεξουαλικότητα, το ασυνείδητο και οι σχέσεις με τους άλλους διαμορφώνουν την υποκειμενικότητα του κάθε ατόμου”.

Χρειαζόμαστε, κατά τον Κορνίλιο Καστοριάδη, την εδραίωση μιας στοχαστικής και αποφασίζουσας υποκειμενικότητας και την απελευθέρωση των δημιουργικών ικανοτήτων του ριζικού φαντασιακού.  

Το μόνο που μπορούμε και πρέπει να κάνουμε γι΄αυτό είναι να μιλήσουμε, να ΤΟ μιλήσουμε.

Μέσα από την πράξη της ομιλίας ό,τι είναι ασυνείδητο, αυτοματοποιημένο μπορεί να αναδυθεί στο συνειδητό. Ο φαύλος κύκλος των επαναλήψεων να ελεγχθεί και η ένταση των συμπτωμάτων να περιοριστεί.

Αρκεί να αρχίσει κανείς να μιλάει, στην αρχή … για το οτιδήποτε.

«Το ασυνείδητο είναι ένα κεφάλαιο στην ιστορία μου, το οποίο σημειώνεται με κενό ή σκεπάζεται από ψέμα. Όμως η αλήθεια μπορεί να αποκαλυφθεί, τις περισσότερες φορές είναι ήδη γραμμένη σε άλλο σημείο»

Jacques Lacan